ปรึกษาผลิตภัณฑ์กับเรา

การดูแลแบบประคับประคอง หรือ Palliative Care คืออะไร?

19-Mar-2025     อ่าน : 33 คน


การดูแลแบบประคับประคอง (Palliative Care) คืออะไร?

การดูแลแบบประคับประคอง หรือ Palliative Care คือ แนวทางที่เน้นการเพิ่มคุณภาพชีวิตของผู้ป่วย หรือก็คือ การดูแลบรรเทาอาการของโรคให้ผู้ป่วยอยู่อย่างสบายกายและสบายใจที่สุด แม้จะไม่สามารถรักษาโรคให้หายขาดได้นั่นเอง

การดูแลแบบประคับประคอง ไม่ใช่การดูแลผู้ป่วยใกล้ตาย

การดูแลแบบประคับประคองในธรรมชาติ ช่วยให้ผู้ป่วยรู้สึกสงบและมีคุณภาพชีวิตที่ดี

หลายคนมีความเข้าใจว่า การดูแลแบบประคับประคองมีไว้เพื่อให้ผู้ป่วยที่ใกล้ถึงวาระสุดท้ายเท่านั้น แต่แท้จริงแล้ว การดูแลแบบนี้ไม่ได้จำกัดเฉพาะผู้ป่วยที่ใกล้เสียชีวิต แต่เป็นการช่วยให้ผู้ป่วยสามารถใช้ชีวิตได้อย่างสะดวกที่สุดเมื่อโรคเข้าสู่ระยะลุกลาม

การดูแลแบบประคับประคองยังมีส่วนช่วยให้ผู้ป่วยเข้าใจถึงตัวโรค ระดับความรุนแรง แนวทางการรักษา ความเป็นไปได้และความเสี่ยงที่มาจากรักษา โดยข้อมูลเหล่านี้จะช่วยให้ผู้ป่วยและครอบครัว สามารถตัดสินใจรับการรักษาต่อหรือปฏิเสธการรักษาได้ง่ายยิ่งขึ้น

เป้าหมายของการดูแลแบบประคับประคอง คือ เพื่อให้ผู้ป่วยสามารถกินได้ ขับถ่ายดี นอนหลับสบาย ไม่เจ็บปวดทรมาน และไม่รู้สึกวิตกกังวล 

การดูแลแบบประคับประคอง เริ่มต้นตอนไหน?

โดยทั่วไปแล้ว การดูแลแบบประคับประคองจะเริ่มต้นเมื่อโรคของผู้ป่วยดำเนินเข้าสู่ระยะลุกลาม หรือ อาการของโรคเริ่มหนักขึ้นจนเป็นอันตรายต่อตัวผู้ป่วยนั่นเอง ซึ่งครอบครัวสามารถต่อติดต่อแพทย์ผู้ดูแลเพื่อปรึกษาเรื่องแผนและขั้นตอนการดูแลต่อไปได้

การดูแลแบบประคับประคองยังครอบคลุมไปถึงการดูแลจิตใจของครอบครัวผู้ป่วย ตั้งแต่ผู้ป่วยถูกวินิฉัยไปจนถึงวาระสุดท้าย

ตัวอย่างโรคที่อาจนำไปสู่การดูแลแบบประคับประคอง

การดูแลแบบประคับประคองไม่ได้จำกัดอยู่แค่กับผู้ป่วยโรคมะเร็งเพียงเท่านั้น แต่ยังรวมไปถึงโรคเรื้อรังอื่น ๆ ที่ดำเนินไปถึงขั้นรุนแรงจนทำให้ใช้ชีวิตประจำวันได้ลำบาก หรือไม่ตอบสนองต่อการรักษา เช่น 

  • โรคไตเรื้อรัง (Chronic Kidney Failure)
  • โรคหัวใจล้มเหลว (Heart Failure)
  • ภาวะสมองเสื่อม (Dementia) เช่น โรคอัลไซเมอร์ (Alzheimer’s Disease)
  • โรคทางระบบประสาทที่มีการเสื่อมถอย เช่น ALS (Amyotrophic Lateral Sclerosis) 

นอกจากนี้ ยังรวมถึงผู้ป่วยสูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง หรือ มีโรคเรื้อรังหลายโรคร่วมกันด้วย

3 หลักการของการดูแลแบบประคับประคอง 

การดูแลแบบประคับประคอง แสดงความรักและกำลังใจแก่ผู้ป่วยระยะท้าย

การดูแลผู้ป่วยแบบประคับประคองสามารถทำได้ทั้งที่บ้านและสถานพยาบาล โดยจะขึ้นอยู่กับอาการของผู้ป่วย ความพร้อมของเครื่องมือ และผู้ดูแล อาทิ เช่น หากผู้ป่วยจำเป็นต้องรับยาทางสายน้ำเกลือ หรือมีความเสี่ยงในการติดเชื้อ ก็ควรจะเข้ารับการดูแลที่สถานพยาบาล 

โดยหลักการของการดูแลแบบประคับประคองที่ดี มีคร่าว ๆ ดังนี้: 

  1. ดูแลผู้ป่วยอย่างรอบด้าน ทั้งร่างกายและจิตใจ

สิ่งที่สำคัญที่สุดสำหรับการดูแลแบบประคับประคอง คือ การที่ผู้ป่วยได้รับการดูแลอย่างเหมาะสมในช่วงเวลาที่ยังเหลืออยู่ โดยแพทย์จะเริ่มจากการประเมินอาการทางกาย และวางแผนการดูแลเพื่อบรรเทาอาการทางร่างกาย ไม่ว่าจะเป็น อาการปวดกล้ามเนื้อ เหนื่อยหอบ ล้า หรือ คลื่นไส้อาเจียน รวมไปถึงดูแลสภาพจิดใจของผู้ป่วยให้ห่างจากภาวะซึมเศร้า ความวิตกกังวล และความกลัว

  1. ดูแลครอบครัวของผู้ป่วยไปพร้อมกัน

ครอบครัวหรือคนรอบกายผู้ป่วยเองก็มีบทบาทสำคัญในการดูแลแบบประคับประคอง โดยครอบครัวควรเข้าใจถึงโรคและอาการของผู้ป่วย และรู้ถึงแผนการดูแล รวมไปถึงได้รับการสนับสนุนทางด้านจิตใจจากทีมแพทย์ผู้ดูแลอยู่เสมอ

  1. ไม่ยื้อหรือเร่งการเสียชีวิต

สิ่งสำคัญของการดูแลแบบประคับประคอง คือ การอยู่เคียงข้างผู้ป่วยให้ไปถึงวาระสุดท้ายอย่างเป็นธรรมชาติที่สุด โดยไม่มีการยื้อหรือเร่งเวลาการเสียชีวิต

อาการของผู้ป่วยในระยะประคับประคอง และวิธีการดูแล

การดูแลแบบประคับประคองที่บ้าน พยาบาลให้การดูแลและกำลังใจแก่ผู้ป่วย

เหนื่อยล้า อ่อนแรง ไม่สามารถทำกิจวัตรประจำวันด้วยตัวเองได้

อาการเหนื่อยหอบและอ่อนแรงจนมักทำให้ผู้ป่วยไม่สามารถดูแลตัวเองได้อย่างเต็มที่ เช่น ลุกเข้าห้องน้ำลำบาก หรือเดินได้เพียงระยะสั้น ๆ หากเป็นการดูแลแบบประคับประคองที่บ้าน เราสามารถช่วยอำนวยความสะดวกให้ผู้ป่วยได้ ดังนี้: 

  • จัดเตียงให้อยู่ชั้นล่างของบ้าน 
  • จัดวางของใช้ที่จำเป็นไว้ใกล้ ๆ เตียง 
  • เตรียมอุปกรณ์ช่วยเดินให้ผู้ป่วย
  • เตรียมอุปกรณ์ที่ช่วยเรื่องการขับถ่ายไว้ข้างเตียง

เบื่ออาหาร ทานยาก ดื่มน้ำน้อยลง

ผู้ป่วยในระยะประคับประคองมักทานอาหารได้น้อยลง ซึ่งมักเป็นผลมาจากการลุกลามของโรค โดยมักมาคู่กับการดื่มน้ำน้อยลงโดยไม่รู้ตัว การช่วยเหลือผู้ป่วยที่มีอาการเหล่านี้ สามารถทำได้ตามแนวทาง ดังนี้

  • แบ่งอาหารเป็นมื้อเล็ก ๆ โดยเลือกอาหารที่ผู้ป่วยชอบ
  • ปรึกษานักโภชนาการ เพื่อจัดหาอาหารที่เหมาะสมให้กับผู้ป่วย
  • วางน้ำไว้ใกล้ตัวผู้ป่วย และช่วยผู้ป่วยให้จิบน้ำบ่อย ๆ หากเป็นไปได้
  • ดูแลสุขภาพช่องปากอยู่เสมอ เพื่อป้องกันอาการปากแห้ง และแผลในช่องปาก

อาการเบื่ออาหาร-ทานน้อย อาจเกิดมาจากความต้องการที่น้อยลงตามธรรมชาติของสภาพร่างกาย เป้าหมายของการดูแลจึงไม่ใช่การให้ผู้ป่วยทานให้มากขึ้น หรือ การให้ผู้ป่วยทานแต่อาหารเพื่อสุขภาพ แต่เป็นการอำนวยความสะดวกให้ผู้ป่วยทานได้อย่างมีความสุขและอิ่มท้องระหว่างวัน

อาการง่วงซึม สับสน กระวนกระวาย ไม่เป็นตัวของตัวเอง

พยาบาลดูแลผู้ป่วย สร้างความสะดวกสบายให้ผู้ป่วย

อาการเหล่านี้มักเกิดจากสติสัมปะชัญญะที่ลดลง ซึ่งผู้ป่วยควรได้รับการดูแลอย่างใกล้ชิดจากผู้ดูแล เพื่อลดความกังวลและป้องกันไม่ให้ผู้ป่วยเป็นภัยต่อตนเอง อีกทั้งควรได้รับยาบรรเทาอาการจากแพทย์ เพื่อให้สามารถใช้ชีวิตประจำวันได้อย่างราบรื่นที่สุด

โดยในกรณีของอาการเหล่านี้ (และอาการอื่น ๆ ที่เกินความสามารถในการรับมือของครอบครัว) ผู้ดูแลควรจะเป็นเจ้าหน้าที่ที่มีความรู้และได้รับการฝึกฝนในการดูแลผู้ป่วยแบบประคับประคอง 

สำหรับท่านใดที่กำลังมองหาตัวช่วยในเพิ่มคุณภาพชีวิตให้กับผู้ป่วยโรคมะเร็งในระยะพักฟื้น ยาน้ำเทียนเซียน คือ ยาสมุนไพรตามองค์ความรู้แพทย์แผนจีน ช่วยขับร้อนถอนพิษ ปรับสมดุลร่างกาย เพิ่มความอยากอาหาร และบำรุงกำลัง

ยาน้ำเทียนเซียน ผ่านกระบวนผลิตมาตรฐาน GMP และสามารถใช้ร่วมกับการรักษาของแพทย์แผนปัจจุบันได้อย่างปลอดภัย 

สนใจปรึกษาผู้เชี่ยวชาญหรือสั่งซื้อผลิตภัณฑ์ได้ที่ LINE: @tianxian

 

ปรึกษาผลิตภัณฑ์ยาจีน

กรุณากรอกแบบฟอร์ม เจ้าหน้าที่จะติดต่อกลับภายใน 24 ชั่วโมง


มะเร็งกับการดูแล

มะเร็งกับการรักษา

มะเร็งกับอาหาร